Iran odrzucił 45-dniową propozycję zawieszenia broni w poniedziałek, gdy deadline prezydenta Donalda Trumpa dotyczący ponownego otwarcia Cieśniny Ormuz zbliża się do wtorkowego wieczora. Islamska Republika przedstawiła natomiast własny 10-punktowy plan, domagając się trwałego zakończenia pięciotygodniowego konfliktu z USA i Izraelem.
Pierwotna propozycja zawieszenia broni, opracowana przez Egipt, Pakistan i Turcję, została przekazana irańskiemu ministrowi spraw zagranicznych Abbasowi Araghchiemu oraz specjalnemu wysłannikowi USA Steve’owi Witkoffowi w niedzielę późnym wieczorem. Ramy czasowe miały stworzyć przestrzeń dla szerszych negocjacji prowadzących do trwałej umowy pokojowej.
Rzecznik irańskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych Esmail Baghaei odrzucił tymczasowe zawieszenie broni jako „nielogiczne” i nie do przyjęcia, argumentując, że Iran nie może negocjować pod groźbą. Kontrpropozycja Teheranu obejmuje żądania zakończenia regionalnych konfliktów, protokołu bezpiecznego przejścia przez Cieśninę Ormuz, zniesienia sankcji oraz pomocy w odbudowie.
Nie zaakceptujemy jedynie zawieszenia broni. Akceptujemy jedynie zakończenie wojny z gwarancjami, że nie zostaniemy ponownie zaatakowani.
Mojtaba Ferdousi Pour, szef irańskiej misji dyplomatycznej w Kairze — Associated Press
Odrzucenie propozycji nastąpiło w momencie eskalacji izraelskich uderzeń na irańską infrastrukturę, w tym na wspólne z Katarem pole gazowe South Pars — największe takie złoże na świecie. Siły izraelskie zaatakowały także drugą rafinerię petrochemiczną oraz trzy porty lotnicze, zwiększając liczbę ofiar śmiertelnych w Iranie do 34 od niedzielnego wieczora, w tym siedmiorga dzieci.
Euronews przedstawia historię jako patową sytuację dyplomatyczną, w której obie strony są zakorzenione w swoich stanowiskach, kładąc nacisk na wysiłki mediacyjne regionalnych mocarstw oraz przesuwające się deadliny Trumpa. Perspektywa europejska podkreśla niestabilność przywództwa USA, zachowując jednocześnie zrównoważone podejście do stanowisk irańskich, co odzwierciedla obawy UE dotyczące eskalacji regionalnej i jej wpływu na globalne dostawy energii.
CNA kładzie nacisk na implikacje ekonomiczne dla światowych rynków energetycznych i szlaków handlowych, odzwierciedlając pozycję Singapuru jako ważnego węzła transportowego zależnego od stabilnych korytarzy morskich. Medium przedstawia konflikt przez pryzmat stabilności regionalnej i międzynarodowego handlu, podkreślając strategiczną rolę Cieśniny Ormuz dla gospodarek azjatyckich.
El País przyjmuje bardziej krytyczne stanowisko wobec eskalacji, kładąc nacisk na ofiary cywilne i ataki na infrastrukturę, jednocześnie kwestionując skuteczność strategii ultimatum Trumpa. Hiszpańska perspektywa odzwierciedla europejski sceptycyzm wobec groźb militarnych USA oraz zaniepokojenie humanitarnymi skutkami konfliktu dla irańskich cywili.
NZZ przedstawia zwięzłe relacje, skupiając się na faktach dotyczących odrzucenia propozycji przez Iran oraz trwających działań militarnych. Szwajcarska perspektywa utrzymuje tradycyjną neutralność, zauważając jednocześnie niepowodzenie dyplomatyczne, co odzwierciedla rolę Szwajcarii jako mediatora w międzynarodowych konfliktach oraz jej preferencję dla rozwiązań negocjowanych.
Indian Express przedstawia kryzys przez pryzmat stabilności regionalnej i implikacji gospodarczych, podkreślając szczegółowe kontrpropozycje Iranu jako dowód poważnego zaangażowania dyplomatycznego, a nie jedynie blokowania negocjacji. Perspektywa indyjskiego medium odzwierciedla delikatną równowagę Indii między strategicznym partnerstwem z USA a zależnością energetyczną od stabilności Bliskiego Wschodu, zwłaszcza biorąc pod uwagę zależność Indii od szlaków żeglugowych Zatoki Perskiej.
Saudyjskie media kładą nacisk na trwający proces dyplomatyczny i negocjacje ramowe, umniejszając konfrontacyjną retorykę, a jednocześnie podkreślając merytoryczny charakter dyskusji na temat zawieszenia broni. Takie podejście odzwierciedla złożoną pozycję Arabii Saudyjskiej jako sojusznika USA, który jednocześnie dąży do stabilności regionalnej i postrzega przedłużający się konflikt USA-Iran jako potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa Zatoki Perskiej i rynków ropy naftowej.
Tureckie media skupiają się na mechanizmach dyplomatycznych i wysiłkach mediacyjnych, przedstawiając kryzys jako okazję dla regionalnych mocarstw do ułatwienia dialogu zamiast eskalacji. Ta perspektywa wpisuje się w aspiracje Turcji jako regionalnego brokera dyplomatycznego oraz jej interes w zapobieganiu kolejnym konfliktom na Bliskim Wschodzie, które mogłyby wpłynąć na jej własne bezpieczeństwo i interesy gospodarcze.
Trump wielokrotnie przesuwał swoje deadliny, ale w poniedziałek wskazał, że nie przedłuży wtorkowego ultimatum. Wcześniej prezydent groził atakami na irańskie elektrownie i mosty, jeśli cieśnina pozostanie zamknięta, oświadczając, że Iran „będzie żył w piekle” bez porozumienia.
Otwórzcie te cholerne cieśninę, wy cholerni dranie, bo inaczej będziecie żyć w piekle — zobaczycie.
Donald Trump, prezydent USA — post w mediach społecznościowych
Irańscy urzędnicy odrzucili groźby Trumpa, określając je jako retorykę niestabilnego przywódcy. Minister kultury Seyed Reza Salehi Amiri scharakteryzował prezydenta USA jako „niestabilną, urojoną postać”, której wypowiedzi Irańczycy nie traktują poważnie ze względu na ich częste zmiany.
Cieśnina Ormuz pozostaje kluczowym punktem zapalnym, a Iran utrzymuje, że pozostaje otwarta dla globalnego ruchu, ale zamknięta dla „wrogów Iranu”. Ten szlak wodny przewozi około jednej piątej globalnych dostaw ropy naftowej, co sprawia, że jego zamknięcie stanowi poważne zagrożenie dla światowych rynków energetycznych.
Waszyngton nie odpowiedział jeszcze formalnie ani na pierwotną propozycję zawieszenia broni, ani na kontrpropozycję Iranu. Trump określił 45-dniowe ramy czasowe jako „bardzo znaczący krok”, ale nie wskazał, czy USA zaakceptują alternatywne warunki Iranu, czy też podejmą grożone działania wojskowe po wtorkowym deadline.